Pages

bilgi paylaşım ve yayım hattı:
iphone, ipad, ios, cydia, apple, android, ics, installous, gezi, driver, linux, oyun

7 Kasım 2010 Pazar

Ipod Touch 4g ios 4.1 Jailbreak - limera1n/greenpois0n-Cydia-Installous



Evet, görmemişin bir Ipod Touch'ı olmuş tutmuş ona her şeyi yapmış formundayım.

Öncelikle bu aleti alıp almama konusunda bir tereddütünüz varsa aklınıza gelen tüm soruları silip atın. Gerçekten parasının hakkını veren bir alet. Elinizden bırakmak istemiyorsunuz.

Geyik ve reklam kısmını geçersek, bu alete Jailbreak uygulamak çocuk oyuncağı. Öncelikle aletin bir shsh kaydını almanızı öneririm. Bunu küçük bir program olan TinyUmbrella ile yapıyorsunuz. http://thefirmwareumbrella.blogspot.com/ adresinden işletim sisteminize uygun olan en son sürümü indirebilir ve aletiniz bilgisayarınıza bağlıyken shsh yedeğini alabilirsiniz. Zaten kolay kullanımı olan bir program olduğundan bu konuda fazla ayrıntıya girmeyeceğim. Lakin bu programın ve shsh kaydı almanın elzem olduğunu belirteyim.

Ardından hangi hacki kullanacağımıza karar veriyoruz. Greenpois0n veya limera1n arasında son kullanıcı açısından çok büyük bir fark yok. Yine de ben internette okuduğum yorum ve karşılaşılan hatalardan Greenpois0n'ı geçerek limera1n'i tercih ettim. Risk neredeyse yok denecek kadar olduğundan bu tercih tamamen size ait.
Limera1n için web adresi: http://www.limera1n.com/
Greenpois0n için web adresi: http://www.greenpois0n.com/

Jailbreak öncesi hale dönme gibi bir amacınız olursa restore edebileceğiniz için Ipod Touch'ınızı yedek almanıza gerek yok. Lakin program vs yüklediyseniz iTunes üzerinden yedek almanızı şiddetle öneririm.

Gelgelelim Limera1n tercihini yaptığınızı varsayarak anlatmaya devam edelim. Zaten iki program da aynı şekilde jailbreak yapıldığından bu anlatımdan farklı bir durum görmeyeceksiniz. Aslen ikisinin de sizden yapmanızı beklediği şey ipod touch'ınızı ya da iphone'unuzu DFU (device firmware upgrade) moduna almanız.

Adım 1) Ipod Touch'ınızı bilgisayara bağlayın.
Adım 2) Limera1n.exe isimli küçük şahaserimizi çalıştıralım. Çalıştırdığınız anda "make it rain" dışında tıklanabilecek bir şey olmayan bir pencere açılacak. Buna bastığınız anda işleme başlamış oluyoruz.
Adım 3) Yandaki ibare çıktığında Power (Güç tepedeki açma kapama tuşu) ve Home (Ev) tuşuna basmaya ve AYNI ANDA basılı tutmaya başlayın.



Adım 4) Yandaki ibare belirdiğinde Power (Güç) tuşuna basmayı bırakın ama HOME tuşuna basılı tutmaya DEVAM EDİN.


ADIM 5) Yandaki ibare çıktığında telefonumuz istenen kıvama gelmiş demektir. Birazdan Jailbreak işlemi tamamlanacak.


DONE ibaresinden sonra işlem bitmiş demektir.

Şimdi iPod'unuz kapanacak ve açılacak. Karşınıza;
ekranı geldiğinde işlem sorunsuz şekilde bitmiş demektir. Buradan Cydia simgesine tıklayarak Cydia'yı kuruyoruz (bu esnada aktif bir internet bağlantısı olması gerekiyor).

Cydia'yı kurduktan sonra her şey tamamdır. Sonrasında Cydia içinden Manage bölümünden Edit ve ardından Add tuşlarına dokunup http://cydia.hackulo.us adresini eklemek (alternatif olarak: http://cydia.imodzone.net) ve Search (arama) kısmından installous (install0us) isimli güzidi programı kurmak dışında yapmanız gereken bir şey kalmıyor.
Bu repolar dışında size önerebileceğim son repo: http://cydia.myrepospace.com/HackStor (multifl0w'u buradan elde etmek mümkün. Ayrıca başka türlü türlü küçük yazılımlar da var)

installous kurmadan Jailbreak yapmış olmanızın çok bir manası olmadığını belirtmek isterim.

EKLEME: Installous nasıl kurulur, tam olarak ne işe yarar? Installous kullanarak ücretsiz programlar nasıl kurulur? Ayrıntılar için tıklayın.

Ipod touch ile ilgili olarak adhoc bağlantılara bağlanma ile ilgili şuraya da bakmak isteyebilirsiniz: Ipod Touch'dan (4g) JoikuSpot'a bağlanabilmek

Bunlardan başka bakmak veya kullanmak isteyebileceğiniz çeşitli Cydia'dan elde edilebilecek uygulamaları şunlar;
1) infinidock: aşağıdaki 4 lüyü çoğaltmak ve daha fazlası için
2) iFile: ipod/iphone içinden dosyaları gezmek, silmek ve diğer şeyler için
3) multifl0w: Multitask (çoklu program çalıştırma) desteği veren programları kapattığınızda apple'ın önerdiğinden çok daha hızlı şekilde erişebilmek
4) Retinasizer: Bazı oyunların retina ekrana tam olarak uyum sağlamasını sağlayan güzellik.

Installous ve/veya AppStore üzerinden kesinlikle indirilmesi gerekenler:
1) Skyfire: Sonunda ios için de çıktı. Her türlü flash içeriği olan sitede rahatlıkla kullanabilirsiniz (bazılarını şu an için oynatmıyor gerçi ama ileride düzeleceğine eminim. Symbian'da uzun süre kullanmıştım)
2) Sleep Cycle Alarm Clock (Uyku düzeninize göre sizi en uygun saatte uyandıran müthiş bir program. Sırf bunun için bile ios işletim sistemli bir alet alınır)
3) Twitter (veya twitter dahil birçok şeyi yapan diğer programlar tercih edilebilir ama ben çorba yerine her şey için ayrı olanları tercih ediyorum)
4) IMDB: Bildiğimiz imdb.com sitesine ios üzerinden çok daha verimli erişmek için
5) Vodafone Etrafımda Ne Var ?: Vodafone'dan bir güzellik. Etrafınızda ne varsa gösteriyor; sinema, benzinlik, taksi durağı vs. İnternet bağlantısı gerekiyor.
6) PDFReader: Pdf okumak için.
7) Mesire Yerleri: Etrafınızdaki mesire yerleri için. Gezmeyi sevenler için yararlı mı yararlı.
8) Trapster: Harita üzerinde trafik kontrolü yapılan yerleri gösterip, siz bir kontrol noktasına yaklaşmadan sizi uyaran güzel bir program. Türkiye'deki bazı kontrol noktalarının işaretlenmediğini aklınızda bulundurun ve içeriğe katkı yapmaktan çekinmeyin.
9) VLC media player: Altyazı desteği olmaması kötü
10) Evernote: Çok amaçlı not defteri

11) iTranslate: Google destekli online çevirici, internet bağlantısı gerektiriyor.
12) SlovoEd: Her daim online olamam ama sözlüksüz yapamam diyenler için. Forumlarda vb yerlerde çeşitli diller için özel halleri mevcut. Google ile arayın.
13) Oplayer: Avi oynatabilmek için.
14) TeamViewer: Bilgisayarınızın kontrolünü ele alın!
15) NAVIGON: Bir navigasyon programı. Türkiye için en güzellerinden birisi.
16) Tomtom Turkey: Tomtom isimli navigasyon çözümünün Türkiye için olanı.
17) Shazam: Ya bu ne çalan ne ola ki? sorunuza internet bağlantınız varsa anında çözüm üretiyor! Kısaca: çalan şarkıyı tanıma programı
18) Opera Mini: Safari'nin ve Skyfire'ın yanında sönük kalıyor maalesef.
19) Skype: Bildiğimiz Skype'ın video görüştürme yaptırmayanı (pff)
20) Tapatalk: Forum gezmenin en kolay yolu
21) Instagram: Bir nevi fotoğraf çekmeyi sevenler için Twitter. Fotoğraf çekmeyi ve paylaşmayı seviyorsanız.
22) PhotoShake
23) HTMLWriter
24) Panoramatic
25) FreeBox Tv (bazen çalışıyor, bazen çalışmıyor kafasına ve versiyonuna göre)
26) ...

Mutlaka oynamanız gereken oyunlar:
1) Street Fighter IV: Gerçekten çok zevkli.
2) Gta ChinaTown Wars: Gta güzelliği ipod/iphone'unuzda.
3) Revolt: Arcade, vurdulu kırdılı şeyleri sevnenler için. Zuzaylıların canına okuyun!
4) Mirror's Edge: Bunu oynamak için indirdiğinizde Japonca gibi bir dille karşılaşabilirsiniz. Çözüm basit. Ana menüde 2. seçeneğe tıklayın. Açılan menüde en tepedeki kısma tıklayın. Sağa ve sola giderek English'i bulun. İşlem tamamdır.
5) Cat Physics: Kediler ve kadınlar.
6) Skate It: Kaykay kaymayı sevmiyorsanız bile bu oyunu seveceksiniz.
7) TimeCrisis2: Budur abicim. Eski atari oyunlarına benziyor ama hiçbir yeri eski değil. İlerleyin, saklanın ve vurun ama HIZLI olun!
8) iSlash: Bölün parçalayın, eğlenin.
9) enigmo ve enigmo 2
10) jellycar 2
11) labyrinth 1 - 2
12) cut the rope
13) Monster Truck
14) Asphalt 5
15) Gravbot (bunu appstore'dan yükleyin free)
16) Sway
17) CrazyCubes
18) Red Alert (çok şey beklemeyin)
19) Fifa 11
20) Pocket God
21) Nba Elite 11
22) Gangster / Miami Vindication
23) GT Racing Motor Academy
24) Modern Combat 2 Black Pegasus
25) Real Racing
26) Real Football (Soccer) 2010
27) Samurai 1 - 2
28) Splinter Cell
29) ...

43 yorum:

  1. tesekkürler bu güzel aciklamalar icin. bende iphone yerine ipod aldim, sonucta telefon özelligi cok önemli degil benim icin, sirf app ve mobil net icin touch 4g yeterli. symbiandan joikuspot sayesinde iphone u aratmiyor bile.

    YanıtlaSil
  2. unlock problemi diye bişey okudum o nedir acaba? sizin anlattıklarınızı yaptıktan sonra o problem olur mu

    YanıtlaSil
  3. Bahsettiğiniz problem eski firmware sürümlerinde görülmüş bir şey gördüğüm kadarıyla. Ipod touch 4g için böyle bir sorun söz konusu olduğunu zannetmiyorum. Ayrıca restore seçeneğiniz yerinde olduğundan bunun bir risk taşıdığını da zannetmiyorum. Yeni bir Firmware çıksa bile shsh kaydınızla istediğiniz firmware'e de dönebilirsiniz. O yüzden içiniz rahat olsun.

    Ha, şayet unlock problemi derken Iphone için unlock'dan bahsediyorsanız o tamamen ayrı bir şey... Burada ona değinmedim zaten. Öyle ise lütfen belirtiniz.

    YanıtlaSil
  4. ben ipod touch 4g 32 gb aldım ancak cuma günü elime geçecek. firmware i kaç bilmiyorum. ilk iş anlattıklarınızı uygulayacağım. bir de jb yaptıktan sonra installous indirmemiz gerektiğini söylemişsiniz, yüklediğimiz programın içinde mi installous yoksa biz mi buluyoruz?
    kusura bakmayın daha ipodum bile yok ama heyecanlıyım merak ettiğim çok şey var. ilginiz ve cevapladığınız için teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
  5. firmware muhtemelen 4.1 olacaktir ve sorunsuz jailbreak yapabilirsiniz. siz yine de firmwarei uygulamadan once ayarlar > genel > hakkinda kismindan firmware versiyonunuza bir bakin.

    Installous bahsettigim repoyu eklediginizde yine cydia icinde arama yaptiginiz anda karsiniza cikacak. Her seyin cok kolay oldugunu zaten alet elinize gectiginde goreceksiniz. Stres yapmayin, bu islemler birkac dakikanizi alacak.
    Simdiden hayirli olsun, 32 gb alarak cok dogru bir tercih yapmissiniz.

    YanıtlaSil
  6. ipod touch 4g hakkında daha çok yazı istiyoruz :)

    YanıtlaSil
  7. Valla ustune daha ne denilebilir bilemiyorum :) Program veya oyun incelemeleri yapabilirim. Ayrica bugun os 4.2 cikti. Lakin yapmayi dusunuyorsaniz bekleyin.

    YanıtlaSil
  8. bu yolla indirdiğimiz uygulama oyun yada temalarda virüs gibi bir durum var mıdır.

    YanıtlaSil
  9. Varsa bile öyle bir şeyi şimdiye kadar hiç duymadım. Yüzlerce program denedim şimdiye kadar, bir sorun yaşamadım.

    YanıtlaSil
  10. bende bişey sorcam yardım ederseniz sevinirim. ben jb ile itunesde ücretli olan programların ücretsiz korsan siteden inip ipoda atılabiliceğini okudum bu yüzden yükledim jb yi dediginiz bütün işlemleri yaptım hazır ama itunes hala internetten indirdigim oyunları tanımıo ve hata verio atmıo onun için ayrıca cydia dan program falan mı indirmem gerek indirmem gerekirse ismi kurulumu ve oyun atımıylailgili yardım ederseniz cok memnun olurum. bu arada aletim ipod touch 3.nesil bilgisi gerekebilir şimdiden teşekkürler

    YanıtlaSil
  11. Jailbreak yaptiktan sonra Cydia'yi yuklediniz. Cydia'yi calistirin (internet bağlantısı gerekli), ardından update etmesini bekleyin. Repoları güncellemesi bittiğinde alttan Manage kısmına gelin.
    Ortada Sources kısmına girin. Yukarıdan Edit seçeneğini seçin. Yukarıdan Add seçeneğini seçin. Karşınıza gelen Enter Cydia/APT URL kısmına http://cydia.myrepospace.com/HackStor adresini girin. Arkasından Add Source diyerek installous'u kurabilmek için Search kısmına gelin. Arama kısmına "installo" yazdığınızda zaten karşınıza ilk olarak Installous gelecek. Tıklayarak girin. Yukarıdan Install deyin.

    Kurulum gerçekleştikten sonra Cydia'dan home tuşuna basarak çıkın.
    Ana menüden installous isimli uygulamayı çalıştırın.
    Bundan sonrası aynı App Store kullanmak gibi. Bilgisayardan bir şey indirmeyeceksiniz, her şeyi installous içinden (veya illa bilgisayardan indirmek istiyorsaniz http://apptrackr.org/ adresinden) indireceksiniz. Kurulumu yaptığınızda işlem tamamdır.

    Bu konuda bugün veya yarın resimli anlatım ekleyeceğim. Şayet herhangi bir adımda sorun yaşarsanız yarın blog'u tekrar kontrol edin.

    YanıtlaSil
  12. Merhabalar öncelikle paylaşım için teşekkürler. Done yazısı çıkana kadar tüm işlemler sorunsuz gerçekleşti fakat done ibaresinden sonra ipodun açılıp kapanması gerekirken herhangi bir şey olmadı ve Cydia yazısı çıkmadı. İşlemin tamamlanıp tamamlanmadığını nasıl anlayacagım? simdiden teşekkürler.

    YanıtlaSil
  13. Ipodunuzun versiyonu 4.2.1 olabilir mi? Ayarlar > genel > hakkinda kismindan surume bakabilir misiniz? Sayet versiyonunuz 4.1 ise ve buna ragmen hata vermedigi halde cydia gelmiyorsa bir de greenpoison ile dwneyin. Sonucu bildirirseniz sevinirim

    YanıtlaSil
  14. version 3.1.3 diye gözüküyor. greenpoison ı da birkaç kez denedim fakat yine bir sonuca ulaşamadım. Versiyondan kaynaklanan bir sorun olma ihtimali var mı?

    YanıtlaSil
  15. Limerain de greenpoison da yalnizca 4.1 versiyonu icindir. Ya once 4.1 versiyonuna gecmeniz lazim ya da 3.1.3 icin olan Spirit isimli uygulamayi denemek isteyebilirsiniz http://spiritjb.com/win yalniz benim onerim 4.1 versiyonuna gecip arkasindan jailbreak yapmaniz (ipod touch icindir bu oneri iphone icin update onermem sayet fabrika kilidi varsa). Bu konuda yardima ihtiyaciniz olursa yine buradan bildirin.

    YanıtlaSil
  16. iTunes da 4.2 için update seçeneği var fakat 4.1 için nasıl yükleme yapmam gerektiğini bulamadım. Bir sitede restore ederek yapabileceğini yazıyor fakat bunun dışında bir seçenek varsa onu tercih ederim. :) Bu konuda bir bilginiz var mı?

    YanıtlaSil
  17. 4.1 versiyonuna gecmek cok zor degil.

    Adim adim soyle oluyor;

    1. ios 4.1'i indirin. Cihaziniza uygun olani indirmeniz gerekiyor. Su makalede tum aletlere ait ios linkleri var: http://birhelkedolusubilgi.blogspot.com/2010/11/ipod-touch-4g-3g-2giphone-ios-421.html

    buradan size uygun olani indirin. Ayrica yine ayni makalede tinyumbrella diye bir yazilimdan bahsetmistim onu da su adresten indirin; http://thefirmwareumbrella.blogspot.com/

    2. iTunes aciksa kapatin.
    3. Tiny Umbrella'yi calistirip sol taraftan aletinizi secin ve Save SHSH deyin.
    Save SHSH dedikten sonra Start TSS server butonuna basin.
    3. iTunes'u calistirin ve klavyeden "shift" tusuna basili tutarken iTunes uzerinden restore butonuna basin.
    4. Karsiniza dosya secebilmeniz icin bir ekran gelecek. Buradan 1. adimda indirdiginiz ios 4.1 firmware'ini secin. Uyari mesajini kabul edin.

    Arkaniza yaslanip bekleyin.

    Islemler bittikten sonra son olarak Tiny Umbrella'dan exit recovery diyerek nihayete erdirin.
    Burada anlatilan metodla jailbreak yapabilirsiniz artik.

    YanıtlaSil
  18. Çok teşekkürler, tamamlayabildim en sonunda :D Tekrardan ellerinize sağlık.

    YanıtlaSil
  19. dfu mod nedir hocam jailbreak yapmadan o moda geçirmemiz mi lazım

    YanıtlaSil
  20. Adımları teker teker takip edin.

    DFU'nun acilimi Device Firmware Upgrade olup cihazin firmware yukseltimi esnasinda aletin alinmasi gereken modu anlatir. Bu sayede normalde yazma korumali olan yerlere yazma izni ediniyoruz.

    Dedigim gibi adimlari takip edin.

    YanıtlaSil
  21. merhabalar bu tweak ları silmek için ne yapabilirim

    YanıtlaSil
  22. @yigit: Cydia uzerinden kurduklarinizdan mi bahsediyorsunuz yoksa tum bu jailbreak islemini geri almaktan mi bahsediyorsunuz?

    YanıtlaSil
  23. ipod touch 2g için (4.0.2) işlemler aynı mı?

    YanıtlaSil
  24. 4.0.2 icin islemler benzer ama ayni degil.

    limera1n veya greenp0ison yerine redsn0w kullanmaniz gerekiyor.

    Surada hazir anlatilmis hali var, gayet iyi anlatilmis gibi gorunuyor: http://bit.ly/fghEAX

    Sayet orada anlatilan yontemle halledemezseniz tekrar yorum birakin, ben kendim size bir kaynak hazirlarim.
    Kolay gelsin.

    YanıtlaSil
  25. Waiting for device dedikte sonra kalıyor oylece ne yapmalıyım??

    YanıtlaSil
  26. Adimlari dogru ve sirali sekilde yaptiginiz takdirde herhangi bir sorun cikmamasi gerek. DFU moda alma konusunda hata yapmadiginiza emin olun. Versiyonunuzun dogru oldugundan da emin olun.

    Sayet bunlar ise yaramazsa once itunes uzerinden restore edip tekrar deneyin.

    YanıtlaSil
  27. jalbreak yaparken apps ve dosyalar gidiyomu? verdiğin linkten yedekleme programını indirdim yedekledim nasıl geri yüklerim? yardımcı olurmusun.

    YanıtlaSil
  28. Jailbreak yaparken gider app'ler ve diger dosyalar. Verdigim linkten yedeklemeyi indirdiginizi soylemissiniz ama ben bu yazida herhangi bir yedekleme yazilimi linki vermedim. Sayet tinyumbrella'dan bahsediyorsaniz onun yedekledigi sey shsh kaydiniz.

    iTunes ile daha onceden backup aldiysaniz (normalde otomatik alir) restore yaptiginizda eski halinize donebilirsiniz.

    YanıtlaSil
  29. peki ipod 4g mizi jb yaptıktan sonra online oyun oynayabilir miyiz ?

    YanıtlaSil
  30. Jailbreak yapmak herhangi bir kisitlama getirmemekte. Bu sebeple rahatlikla oynayabilirsiniz.

    YanıtlaSil
  31. ilgin için teşekkürler

    YanıtlaSil
  32. bu forumu takip ediyorsunuzdur işşallah ne yazıkki telefonum limera n ile jail break yaparken ekran kapandı ve şimdi hiç bir şekilde ipod açılmıyor şarz almıyor bilgisayar görmüyor programda en son
    indfu moda wait yazısı çıktı ama 15- 20 dakika beklememe rağmen bir değişiklik olmayınca bağlantıyı çıkardım şu an ipod çalışmıyor hiç bir şekilde açılmıyor bu konuda ne yapabilirim acil ardım lazım ilker uysal iu80@mynet.com

    YanıtlaSil
  33. Tepedeki kapama dugmesine basili tutun ve aleti kapatmayi deneyin. Kapanacaktir muhtemelen. Sonra acmaya calismadan usb kabloyu sokup tekrar takin. Itunes ustunden restore yapin. Duzelmesi gerek. Duzelmezse yeniden yorum birakin.

    YanıtlaSil
  34. söylediğinizi daha öcede şimdide uyguladım. ancak cihaz zaten kapalı modda bilgisayara bağlayınca hiç tepki olmuyor o yüzden ıtunes da açılmıyor cihazın garantiside yok sanırım bir özel servisemi götürmem lazım ne yapabilirim teşekkürler
    ilker uysal

    YanıtlaSil
  35. düzelmedi çünkü cihaz zaten kapalı modda açılmadığı için bilgisayarda görmüyor ve o yüzden restore de yapılmıyor başka yapabileceğim bir şey varmı
    ilker uysal

    YanıtlaSil
  36. home ve power butonuna ayni anda basili tutarak dfu moddan cikmayi denediniz mi? buradan bir sonuc cikmiyorsa o vakit bir de tinyumbrella'nin dfu moddan cik seklinde yontemi var. programi indirip oradan deneyin.

    YanıtlaSil
  37. merhaba. ipod touch 3. nesil için bu uygulamayı kurmak bir problem yaratır mı ?

    YanıtlaSil
  38. Gonul rahatligiyla yapabilirsiniz.

    YanıtlaSil
  39. bilgilndirme için teşekkürler.. yuklmeleri halletim ama bu noktadan sonra ıtunes üzerinden sürüm yükseltmesi yapsak ne olur?

    YanıtlaSil
  40. Surumu guncelledikten sonra guncel surum uzerinden jailbreak yapin. Bosuna vakit harcamamis olursunuz zira her guncelleme sonrasi yeniden jailbreak yapmak gerekli.

    YanıtlaSil
  41. öncelikle verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.touch 4 te denedim done yazısı çıkana kadar sorunsuz bitti cihaz açıldı ve cdyia çıkmadı versiyon 4.3.3 yardımcı olursanız sevınırım.

    YanıtlaSil
  42. Ios 4.3.3 icin en kolay jailbreak yontemi http://www.jailbreakme.com ustunden jailbreak yapmak. Diger yontemlerle vakit kaybetmeyin derim.

    YanıtlaSil
  43. merhaba
    ipod touch kullanıyorum other kısmı çok yer kapladığı için söylediklerinizi teker teker uyguladım ancak limera1n kısmında problem yaşıyorum. ipodu bilgisayara taktım bütün aşamaları teker teker atladım ama "in DFU mode..wait" kısmını bir türlü atlamıyor, orada takılıyor. birkaç saat bekledim ama yine sonuç vermedi. çıkardığımda ise ipod açılmıyor. ne yapabilirim?


    teşekkür ederim şimdiden..

    YanıtlaSil

Bu gadget'ta bir hata oluştu

Blog Listem